Το πρόγραμμα

Καλώς ήρθατε στην ιστοσελίδα αυτή όπου παρουσιάζονται τα ποσοτικά ευρήματα έρευνας σχετικά με την παρουσία των γυναικών σε θέσεις, που κατά γενική παραδοχή και ομολογία, θεωρούνται θέσεις κύρους και εξουσίας στο χώρο της εκπαίδευσης. Γενικά, θεωρούνται θέσεις που συνδέονται με υλικά και συμβολικά οφέλη καθώς και με πολλές δυνατότητες λήψης αποφάσεων. Ανάμεσα στις θέσεις αυτές, συγκαταλέγονται πρώτιστα οι θέσεις των ακαδημαϊκών ή αλλιώς των μελών διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού (ΔΕΠ), αλλά και οι θέσεις Στελεχών διοικητικής και παιδαγωγικής ευθύνης στο χώρο της Γενικής εκπαίδευσης, δηλαδή των Διευθυντών/τριών Διευθύνσεων, των Προϊσταμένων Γραφείων και των Σχολικών Συμβούλων.
Η έρευνα διεξήχθη στο πλαίσιο του Έργου ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ ΙΙ, Ενίσχυση Ερευνητικών Ομάδων στα Πανεπιστήμια (ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ) και ιδιαίτερα στο πλαίσιο του υποέργου με τίτλο Σταδιοδρομίες Γυναικών στην Εκπαίδευση: κοινωνικοί επικαθορισμοί και προσωπικές στρατηγικές (Πράξη 4.2.1.ε1) το οποίο υλοποιήθηκε στον Τομέα Παιδαγωγικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με επιστημονικά υπεύθυνη την υπογράφουσα.
Στο πλαίσιο του συγκεκριμένου υποέργου έγινε συλλογή και επεξεργασία ποσοτικών αλλά και ποιοτικών δεδομένων σχετικά με ζητήματα που συνδέονται με την έμφυλη διάσταση τόσο στο επάγγελμα των πανεπιστημιακών όσο και σε θέσεις Στελεχών διοικητικής και παιδαγωγικής ευθύνης στο χώρο της Β/μιας εκπαίδευσης.

Αναλυτικότερα, σε ό,τι αφορά στα μέλη (ΔΕΠ) τα ζητήματα που μελετήσαμε ανά Ίδρυμα, ανά Σχολή και ανά Τμήμα ήταν τα ακόλουθα :

  1. η κατά φύλο σύνθεση των μελών του ΔΕΠ,
  2. η κατά φύλο κατανομή των μελών ΔΕΠ στην υφιστάμενη ιεραρχία βαθμίδων,
  3. οι διαφοροποιήσεις που εγγράφονται ανάμεσα σε σχολές θεωρητικής και θετικής κατεύθυνσης, ως προς τα δύο αμέσως παραπάνω ζητήματα, και
  4. η κατά φύλο συμμετοχή των ανδρών και γυναικών μελών ΔΕΠ στα προβλεπόμενα συλλογικά διοικητικά όργανα στο χώρο εργασίας τους, δηλαδή Πρυτανεία, Κοσμητεία, Προεδρία Τμήματος και Διεύθυνση Τομέα.

Για τη μελέτη των ζητημάτων αυτών έγινε συλλογή και επεξεργασία των σχετικών ποσοτικών δεδομένων, έτσι όπως ίσχυαν κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2004-2005, οπότε διεξήχθη η έρευνα, στα 21 ΑΕΙ της χώρας και όπως μας διατέθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες των ΑΕΙ.
Σε ό,τι αφορά στα Στελέχη διοικητικής και παιδαγωγικής ευθύνης της Β/βάθμιας Εκπαίδευσης, εξετάζουμε τις έμφυλες διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται διαχρονικά από την ψήφιση του ν. 1566/85 μέχρι την τελευταία, κατά τη σχολική χρονιά διεξαγωγής της έρευνας, διαδικασία επιλογής Στελεχών στα ακόλουθα ζητήματα:

  1. στην υποβολή υποψηφιοτήτων για επιλογή σε θέσεις Στελεχών,
  2. στην κατά φύλο κατανομή των εκπαιδευτικών Β/βάθμιας Εκπαίδευσης σε θέσεις διοικητικής ευθύνης όπως και σε θέσεις εκπαιδευτικής και παιδαγωγικής καθοδήγησης. (Σχολικοί Σύμβουλοι),
  3. στην κατά φύλο σύνθεση του συμβουλίου επιλογής.

Στο πλαίσιο του ίδιου υποέργου, έγινε ακόμη συλλογή και επεξεργασία ποιοτικών δεδομένων αναφορικά με τις εμπειρίες και τα βιώματα που έχουν να καταθέσουν οι ίδιες οι γυναίκες πανεπιστημιακοί, για ζητήματα που συνδέονται με τη σταδιοδρομία τους; όπως π.χ. για τις συνθήκες και τις διαδικασίες πρόσβασής τους στο επάγγελμα, για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στη διεκπεραίωση των διδακτικών και ερευνητικών καθηκόντων τους, για τις στρατηγικές που υιοθετούν για την υπέρβασή τους, τους λόγους για τους οποίους η εκπροσώπηση τους σε θέσεις διοικητικής ευθύνης στα ΑΕΙ παρουσιάζεται εξαιρετικά ισχνή κ.λπ.
Ανάλογα ποιοτικά δεδομένα συνελέγησαν και από γυναίκες εκπαιδευτικούς οι οποίες κατείχαν θέσεις διοικητικής ή παιδαγωγικής ευθύνης στη Β/βάθμια Εκπαίδευση. Για τη συλλογή των ποιοτικών δεδομένων της έρευνας πραγματοποιήθηκαν 44 συνεντεύξεις με γυναίκες μέλη ΔΕΠ των δύο υψηλότερων ιεραρχικά βαθμίδων -καθηγήτριες και αναπληρώτριες καθηγήτριες- από διάφορες Σχολές και Τμήματα των Πανεπιστημίων της Αθήνας, του ΑΠΘ, του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Θεσσαλίας και 33 συνεντεύξεις με γυναίκες Στελέχη της Β/βάθμιας εκπαίδευσης στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στα Ιωάννινα και στα βόρεια Ιόνια νησιά. Τα ευρήματα που προέκυψαν από την επεξεργασία των συνεντεύξεων σύμφωνα με την τεχνική της ανάλυσης περιεχομένου, ανακοινώθηκαν σε συνέδρια και έχουν δημοσιευτεί στα πρακτικά τους*.

Με την ευκαιρία της ηλεκτρονικής διάθεσης των ποσοτικών ευρημάτων του υποέργου κρίνουμε σκόπιμο και από τη θέση αυτή να ευχαριστήσουμε φορείς και άτομα που με διάφορες ιδιότητες διευκόλυναν τη διεξαγωγή της έρευνας και στήριξαν ποικιλότροπα την ολοκλήρωση του υποέργου. Εκφράζουμε τις ειλικρινείς ευχαριστίες μας προς:

  • το ΥΠΕΠΘ, για την έγκριση και τη χρηματοδότηση της ερευνητικής πρότασης, τη Μονάδα Β2 της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ και ιδιαίτερα τη Διαχειρίστρια του υποέργου κυρία Μαστοράκη Μαρία για την ομαλή χρηματοδότηση της έρευνας και γενικότερα για την κατανόηση και τη συμβολή της στη αντιμετώπιση και στην επίλυση την διαφόρων ζητημάτων που προέκυπταν κατά την πορεία υλοποίησης του υποέργου,
  • τους Πρυτάνεις του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, κ.κ. Γ. Δήμου και Ι. Γεροθανάση,
  • τον ιδρυματικό υπεύθυνο του Έργου καθηγητή κ. Πηλίδη Γεώργιο,
  • τη διοίκηση και το προσωπικό της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και ιδιαίτερα τον Προϊστάμενο Γραμματείας της Επιτροπής Ερευνών κ. Γ. Ντέτσικα, τον Υπεύθυνο του Γραφείου ΕΠΕΑΕΚ κ. Α. Σερβετά και τις υπαλλήλους κυρίες Αλεξίου Αγγελίνα & Κοτρότσιου Νεκταρία για την γραμματειακή και τεχνικοοικονομική στήριξη του υποέργου,- τον Τομέα Παιδαγωγικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και ιδιαίτερα τους εκάστοτε Διευθυντές του που επέτρεπαν τη χρήση της υλικοτεχνικής υποδομής του Τομέα για τις ανάγκες υλοποίησης του υποέγου,
  • τα μέλη της ερευνητικής ομάδας του Υ/έργου.




Η Επιστημονικά Υπεύθυνη του Υ/Έργου
Ελένη Μαραγκουδάκη
Επίκουρη Καθηγήτρια,
Τμήμα Φ.Π.Ψ.,
Τομέας. Παιδαγωγικής

*βλέπε ενδεικτικά μια από τις ανακοινώσεις που προσφέρεται στην θέση "παραδοτέα τριτοβάθμιας".